Tại sao Mỹ nên để Iran trở thành quốc gia hạt nhân?
Đã có khá nhiều tranh cãi nổ ra trong thời gian gần đây về mối đe dọa tiềm ẩn sau chương trình hạt nhân của Iran đối với không chỉ nước Mỹ mà toàn thế giới. Các lệnh cấm vận liên tiếp được áp dụng cho nước này là biểu hiện cho ý kiến đồng nhất của hầu hết các nước trên thế giới rằng cần phải có biện pháp kịp thời nhằm ngăn cản Tehran đạt được vũ khí hạt nhân.
Một hậu quả không tránh khỏi là Iran sẽ trút giận bằng cách trở thành một thành viên chính thức của nhóm các quốc gia hạt nhân. Kết quả này là hoàn toàn bất lợi vì sự tín nhiệm của Trung Đông với Mỹ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến mức không thể phục hồi được và sẽ chỉ là vấn đề thời gian trước khi Teheran đưa vũ khí hạt nhân vào các hoạt động quân sự.
Trong 60 năm qua, Mỹ đã luôn thành công trong việc xây dựng và duy trì mối quan hệ với các cường quốc hạt nhân như Trung Quốc, Ấn Độ và Pakistan. Không có lý do gì mà Iran lại là một ngoại lệ cho xu hướng này và chính sách tốt nhất mà Mỹ có thể áp dụng là chấp nhận cho Iran gia nhập câu lạc bộ hạt nhân với tinh thần thực dụng và cởi mở trong đối thoại trực tiếp.
Trung Quốc là một trường hợp nghiên cứu khá thú vị. Nước này trở thành một cường quốc hạt nhân vào năm 1964 dưới sự lãnh đạo của Mao Trạch Đông nhưng cũng trong thời gian này Trung Quốc bị nhấn chìm trong cơn bão của cuộc Cách mạng văn hóa tiêu hao sức người sức của.
Washington không có quan hệ ngoại giao với Trung Quốc cho đến khi Tổng thống Nixon có chuyến viếng thăm chính thức tới Trung Quốc vào năm 1972. Kể từ đó, mối quan hệ ngoại giao Trung - Mỹ đạt được nhưng bước tiến mới cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, tuy nhiên những căng thẳng xung đột mới cũng nảy sinh khiến 2 nước vừa là đồng minh vừa là đối thủ cạnh tranh trong nhiều lĩnh vực.
Washington thực ra đã cân nhắc tiến hành tấn công hạt nhân chiến lược đối với Trung Quốc khi nước này đạt được vũ khí hạt nhân vào năm 1964 nhưng cuối cùng đi đến quyết định lựa chọn đó ẩn chứa quá nhiều rủi ro. Tuy nhiên, học thuyết hạt nhân của Trung Quốc cho thấy nước này không hề có động cơ gây chiến khi tích trữ vũ khí hạt nhân.
Trên nguyên tắc, Trung Quốc ủng hộ việc giải trừ quân bị với điều kiện tất cả các thành viên khác của câu lạc bộ cũng lựa chọn làm điều tương tự. Học thuyết hạt nhân của Trung Quốc đề cập đến việc giảm thiểu mức độ răn đe, hoàn toàn dựa trên cơ sở phòng thủ, ủng hộ việc trả đũa nhưng không cho phép tấn công gây chiến.
Trong khi chính sách đối ngoại của Trung Quốc đã trở nên cứng rắn hơn trong những năm gần đây, chính sách hạt nhân của nước này vẫn trung thành với tư duy chiến lược truyền thống chống đối chủ nghĩa quân phiệt mà thay vào đó ủng hộ các biện pháp mềm mỏng hơn. Theo đó, Trung Quốc cho rằng, số lượng lớn đầu đạn hạt nhân là không cần thiết cho sự phòng thủ hiệu quả tối thiểu. Chính vì vậy, kho vũ khí của Bắc Kinh chỉ có kích cỡ vừa phải như của Anh và Pháp, chứ không thể so sánh với kho vũ khí khổng lồ như của Mỹ hoặc Nga.
Người ta cho rằng chính sách này của Trung Quốc sẽ không thay đổi trong trung hoặc dài hạn vì hiện tại Trung Quốc không phải đối mặt với nguy cơ bị tấn công cao, kể cả theo cách thức truyền thống hay bằng vũ khí hạt nhân.
Một mối lo ngại với nước Mỹ trong thế kỷ 21 là sự phát triển kinh tế nhanh chóng của Trung Quốc cùng với các khoản tiền khổng lồ được đổ vào hiện đại hóa lực lượng vũ trang, trong đó đáng chú ý có vũ khí hạt nhân. Một sự thay đổi theo hướng ủng hộ tấn công gây chiến có thể xảy ra trong học thuyết hạt nhân của Trung Quốc và điều này sẽ tạo nên sức mạnh tấn công chưa từng có cho lựa chọn hạt nhân của nước này.
Tuy nhiên, chắc chắn là bản chất phòng thủ của đường lối quân sự Trung Quốc sẽ không bao giờ thay đổi. Sức mạnh hạt nhân của Trung Quốc có thể được tăng cường với sự phát triển của một hạm đội tàu sân bay và cùng với đó là khả năng vận chuyển vũ khí hạt nhân, tạo nên một đối trọng quân sự trước hết là với Mỹ ở Thái Bình Dương và sau đó là toàn thế giới.
Sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế của hai siêu cường sẽ tạo ra một hình thức hợp tác an ninh mới. Cho đến những năm 1980, Trung Quốc và Mỹ vẫn không đạt được sự tin tưởng lẫn nhau trong vấn đề hạt nhân. Các nhà cầm quyền Mỹ đã có những hành động đe dọa hạt nhân với Trung Quốc ngay cả trước khi nước này cho nổ thiết bị hạt nhân đầu tiên vào năm 1964.
Washington rất muốn loại bỏ lực lượng hạt nhân tiềm tàng của Trung Quốc nhưng việc Bắc Kinh giữ bí mật cả về chủng loại và vị trí của các thiết bị hạt nhân làm cho việc đánh giá chính xác khả năng hạt nhân của Trung Quốc là rất khó khăn. Tuy nhiên cả 2 nước đều nhận thức được tầm quan trọng của mối quan hệ chiến lược của mình và những căng thẳng xung quanh Đài Loan và hai miền Triều Tiên.
Đặc biệt rắc rối là Triều Tiên và chương trình hạt nhân của mình. Trong khi nhận được sự hậu thuẫn của Bắc Kinh trong việc duy trì chế độ ở Bình Nhưỡng, sở hữu năng lượng hạt nhân cho phép Triều Tiên có một chính sách đối ngoại độc lập và quyết đoán hơn với những hệ quả gây mất ổn định và không lường trước được.
Dù là đối thủ địa chính trị của nhau nhưng Mỹ và Trung Quốc vẫn là những đồng minh kinh tế. Mặc dù có đường lối chính sách hạt nhân khác nhau, sẽ không có khả năng Mỹ và Trung Quốc đối đầu quyết liệt trong vấn đề vũ khí hạt nhân, thậm chí cả khi hai nước được cho là có những mâu thuẫn tiểm ẩn về vấn đề Đài Loan và Triều Tiên.
Nền kinh tế đang tăng trưởng của Trung Quốc chắc chắn sẽ giúp nước này tăng cường sức mạnh hạt nhân nhưng mối quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh vẫn sẽ tiếp tục căng thăng tuy vẫn trong tầm kiểm soát. Một căng thẳng nữa bắt nguồn từ mâu thuẫn trong vấn đề phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo. Trong khi Mỹ đang có những bước đi chủ động trong vấn đề này thì Trung Quốc tỏ rõ sự phản đối với những động thái này của Mỹ.
Đường lối ngoại giao mềm mỏng và cởi mở trong đối thoại giống như hiện nay sẽ đóng vai trò quyết định trong việc từng bước hiện đại hóa chính sách hạt nhân để dọn đường cho sự phát của hệ thống tên lửa đạn đạo và các khuôn khổ quản lý song phương cho chương trình này.
Nguồn DVT.vn
(Báo gafin.vn)
Chia sẻ tin Tại sao Mỹ nên để Iran trở thành quốc gia hạt nhân? qua Facebook với bạn bè : 
Tin nổi bật khác trong Thế giới | Xem thêm